• Janus Visser/BDU

'Plan om Armando in Kamp Amersfoort te eren stuitend'

LEUSDEN ,,Elke vorm van eerbetoon aan SS-bewonderaar Armando in Kamp Amersfoort is stuitend en uit den boze. Hij is co-auteur van een antisemitisch en vergoelijkend boek over de SS, dat hij nooit heeft herroepen.'' Dat stelt een aantal verontruste Nederlanders, Amersfoorters en nabestaanden van voormalige gevangenen van Kamp Amersfoort. 

De directrice van het kamp Willemijn Meershoek, wil over twee weken een eerbetoon aan de omstreden beeldend kunstenaar en schrijver brengen. ,,Zij is door een van de critici benaderd voor een gesprek maar weigert dat pertinent'', melden de critici in een persbericht.

BOEK De klagers stellen dat Armando samen met Hans Sleutelaar in 1967 ,,het vergoelijkende boek 'De SS'ers' heeft samengesteld'', met daarin de verhalen van acht Nederlandse SS'ers. ,,Deze vertelden daarin zonder tegenspraak of feitencontrole over hun ervaringen. Daardoor bevat het boek zonder weerwoord ettelijke Holocaustontkenningen en diverse antisemitische uitlatingen. Ook blijkt de bewondering van de schrijvers voor de Waffen-SS'ers, zoals in zijn in hun voorwoord schrijven: 'Toen bleek dat geen ander leger uit de Tweede Wereldoorlog zoveel soldatenroem had vergaard.''

LEUGENS ,,Het huldigen van een omstreden figuur als Armando betekent het eren van iemand die met SS'ers heulde, die hun de ruimte gaf om onweersproken hun zeer antisemitische en racistische opvattingen breed uit te venten. De man verdient totaal geen eer, want hij heeft een verachtelijk boek met vergoelijking, verdraaiing en leugens geschreven'', zegt Arthur Graaff, lid van de Bond van Antifascisten en neef van twee voormalige gevangenen uit het kamp. ,,Amando noch Sleutelaar heeft ooit op deze fundamentele kritiek willen reageren of afstand van hun laakbare opmerkingen over de rol van Nederlanders in de oorlog gedaan.''

Zijn oom, de Amersfoortse verzetsman Christiaan Graaff, werd na een verblijf in het kamp naar Dachau gestuurd en daar vlak voor de bevrijding vermoord. Deze oom heeft twee jaar terug een struikelsteen in de Westerstraat in Amersfoort gekregen.

VERBAASD De critici zeggen ook 'stomverbaasd' te zijn ,,dat een omstreden figuur als Armando alle aandacht krijgt, maar dat verzwegen oorlogshelden als 'Tante Truus' Wijsmuller-Meijer, of de communistische verzetsmensen en organisatoren van onder meer de Februaristaking nauwelijks aandacht krijgen. Mevrouw Wijsmuller redde met haar organisatie 10.000 Joodse kinderen in 1938 en 1939 uit Duitsland en Oostenrijk.''

Graaff: ,,Ook bevat het boek van Armando diverse onwaarheden over het Nederlands verzet en de Tweede Wereldoorlog. Zo stellen de auteurs in hun inleiding dat Nederland het grootste aantal Waffen-SS'ers uit de oorlog voortbracht, maar dat waren de Letten met twee divisies ruim 40.000 manschappen en de Russen en Oekraïners met 37.000 man. Er zijn ongeveer 25.000 Nederlanders lid geweest van de SS.''

JODEN Het boek van Armando spreekt volgens Graaff ook nergens de beweringen van de SS'ers tegen dat zij niets wisten van de vergassing van Joden. ,,Ook stellen de schrijvers ten onrechte in het boek in hun voorwoord uit 1967 dat 'Hoe het de mensen van het verzet in en na de oorlog is vergaan, is algemeen bekend'. Toen was echter nog volstrekt niet bekend dat Nederlanders relatief het grootste aandeel in het redden van Joden hadden gehad, zoals blijkt uit de onderscheidingen die de Israëlische regering sinds 1963 onder de noemer 'Yad Vashem' heeft verleend.''

Onder de critici zijn leden van de AFVN-Bond van Antifascisten, het Comité van Waakzaamheid tegen Herlevend Fascisme, uit de Joodse gemeenschap en uit de SP.