• De weilanden aan de Tabaksteeg

    Marcel Koch

Kavelruil leidt tot commotie

LEUSDEN Ze betaalden de hoofdprijs voor een kavel. Realiseerden hun droomhuis en werden onlangs geconfronteerd met een voorgekookte grondruil tussen bouwbedrijf Heijmans en Stichting De Boom. Met als gevolg dat de bewoners aan de Tabaksteeg over enige tijd naar een reeks omvangrijke huizen staren. Het vooruitzicht stemt hen niet vrolijk.

Marcel Koch

Terwijl een plukje jongvee in de oktoberzon onverstoorbaar langs een houtwal graast, zit hemelsbreed op nog geen vijf meter afstand van het weiland Cor Visser in zijn werkkamer achter de computer. Als hij het venster opendoet ruikt hij het gras. En als hij zich naar bovenste etage van diens fraaie woonhuis begeeft, heeft hij een eindeloos uitzicht op de landerijen, ziet hij bij momenten zelfs reeën aan zijn oog voorbij trekken. ,,Het woongenot is hier groot.''

Maar blijft dit zo? Als de grondruil tussen Heijmans en De Boom groen licht krijgt, kijkt hij en zijn mede-straatgenoten over enige tijd uit op een park met daaraan vastgeplakt 28 woonhuizen. Weg panorama, foetsie zijn de reeën: een gevoelig tikkie voor het woongenot. Visser: ,,Los van het fraaie uitzicht zit ik met flinke waardevermindering van mijn huis. Nee, van zo'n deal word ik echt niet blij. Blijkbaar is de gemeente er alles aangelegen om het Langesteeggebied groen te houden, koste wat het kost. Ik vind de rol van de gemeente bijzonder in deze kavelruil. Hoe kun je nou twee commerciële partijen, waarvan er één ook nog eens grondspeculant is, in de positie brengen om een deal te sluiten om je eigen doelstelling te halen. Nota bene de wethouder zelf (Erik van Beurden) heeft de gesprekken laten starten, zo begreep ik op de informatieavond. Ik begrijp zijn strategie niet, dit is het belonen van grondspeculatie.''

NIET ELEGANT Visser woont sinds december 2010 aan de Tabaksteeg. Hij is geërgerd, maar bovenal voelt hij zich bekocht. De beoogde kavelruil (waar het college in principe achter staat) kwalificeert hij op zijn zachts gezegd als niet elegant. ,,De grondruil is slecht onderbouwd. Het staat bol van de vaagheden'', formuleert Visser zonder zich overmatig op te winden. ,,Ik zie allemaal open eindjes en 'in principe' akkoorden. Die hele deal is flinterdun. Bovendien vind ik het een onevenwichtige ruil: zes hectare ten zuiden van de Tabaksteeg (stichting De Boom) voor 41 hectare in de Langesteeggebied (Heijmans). Mijn inschatting is dat Heijmans die grond allang heeft afgeschreven. Alles wat ze krijgen is winst.'' En met betrekking tot De Boom vermoedt Visser: ,,Ze hebben een aanbod gekregen wat ze niet konden weigeren vanuit hun doelstellingen in het beheer van het landschap. De 'omruilfactor' van 41 hectare versus zes hectare was natuurlijk verleidelijk.''

Hogelijk verbaasd is Visser over het tijdstip. ,,Waarom moet dit zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar? De krampachtige wijze waarop het er nu even doorheen wordt gerommeld, anders kan ik de handelswijze van de gemeente niet formuleren, vind ik onbestaanbaar. Destijds is de verwachting gewekt dat het gebied in de Tabaksteeg ontwikkeld zou worden als landschapsgebied, daarvoor is met zowel de provincie als met Stichting De Boom een convenant gesloten, en dus ben ik stomverbaasd dat er nu een deal met commerciële partijen op tafel ligt. Wie weet volgen er meer deals met Heijmans in de toekomst.'' Volgens Visser kiepert het college straks de kavelruil als erfenis over de schutting voor het volgende college. ,,Mijn vertrouwen in de politiek is er niet door vergroot.'' 

LANDELIJKE KARAKTER Visser liet in 2009 na het lezen van de glanzende brochure én bestudering van het bestemmingsplan (groen) zijn oog vallen op een interessante kavel aan de Tabaksteeg. Bij loting kreeg hij die toegewezen. Visser was verguld, hij ging wonen op een wereldplek aan de groene buitenrand van Leusden. Het bouwen van zijn woonhuis had evenwel wat voeten in de aarde. ,,Ik moest voldoen aan een reeks van bouwvoorschriften en eisen met het oog op het landelijke karakter van het gebied.''

Geregeld, herinnert Visser zich, werden zijn bouwschetsen afgekeurd. ,,Zo mochten we niet een steilere kap op het dak zetten, want dan kwam het buitengebied in gevaar. Des te pijnlijker is het dat de gemeente voornemens is om in datzelfde buitengebied huizen te laten bouwen.'' En over het aanstaande park: ,,Als ik het zo op de tekening zie, wordt het niet meer dan een groenstrook. Het woord park onwaardig. En dan is het maar hopen dat het geen honden uitlaatplek wordt.'' Over het verloop van het traject maakt Visser zich geen enkele illusie. ,,Achter de schermen is de deal al beklonken, anders zit je niet met z'n drieën (lees: betrokken partijen) op de eerste de beste informatieavond aan één tafel. Nee, heel erg fris ruikt deze deal niet.''

MESTGEUR André Dammer wijst op een giertank in het weiland. Zodra hij de voordeur uitloopt snuift hij regelmatig de geur van mest op. Het is de charme van dit gebied, aldus Dammer. ,,Heerlijk toch die geur! Als je er niet tegen kunt, moet je hier niet gaan wonen.''

Hij kocht de kavel destijds vanwege het groene karakter en de woonruimte die hij kon realiseren. Dammers woonhuis is gevestigd aan de Rita de Voogdstraat, pal achter de Tabaksteeg. Maar gelet op de hoogte van zijn woning, heeft hij op de bovenste etages een fraai uitzicht over de landerijen. Gevraagd naar de grondruil, zegt Dammer er geen warm gevoel bij te hebben. ,,Weer offert de gemeente een stuk groen op en zo houdt het maar niet op. Dat steekt mij nog het meest. Op den duur zijn Amersfoort en Leusden aan elkaar vast gebouwd en is er sprake van één groot stedelijk gebied. Niet fraai.''

Toch had hij een vermoeden dat er ooit zou worden gebouwd. ,,Tenslotte staat mijn huis ook op oud-weidegrond. En tegenhouden wordt een lastig verhaal denk ik. Bij de gemeente ligt allang een stappenplan klaar.'' Net als zijn overbuurman Visser plakt hij het etiket vaag op de grondruil. Goede argumentatie is ver te zoeken, meent Dammer. ,,Het voelt net alsof de gemeente een proefballonnetje oplaat: waar kunnen we uitbreiden en hoe zijn de reacties?''

Roy de Graaff, woonachtig op de hoek van de Jan Wagenaarlaan, vanwaar hij zicht heeft op de weilanden, polste alle bewoners aan de Tabaksteeg. ,,Iedereen is tegen deze deal. We bekijken momenteel hoe we dit collectief gaan aanvliegen.''