Ingezonden: De Grebbeliniedijk is niet zomaar een dijk

In de Leusder Krant van woensdag 4 februari jl.zag ik een prachtige foto van de Grebbeliniedijk in een grimmig artikel. Als schrijfster van 'Dorpen op drift, Leusden in de Grebbelinie 1939-1945', kan ik het niet laten daar op te reageren. De dijk is niet zomaar een dijk. Het is een militair verdedigingswerk uit 1745. Sinds 2011 is het een Rijksmonument.

Er lag aanvankelijk geen kanaal langs. Het Valleikanaal werd pas in de jaren dertig van de vorige eeuw aangelegd, handmatig uitgegraven door werklozen uit steden uit het westen van het land. Het zand werd op de dijk gebracht die daardoor werd verhoogd en versterkt. In 1939 besloot de legerleiding om de Grebbelinie te gaan gebruiken in de landsverdediging. In dat najaar werd Leusden (Hamersveld en Leusbroek) overspoeld door duizenden militairen. Deze manschappen werden allemaal bij de lokale bevolking ondergebracht. Overdag werkten zij aan stellingbouw wat onder meer inhield loopgraven graven in de dijk. Tijdens de oorlogsdagen in mei 1940 waren de stellingen dag en nacht bezet.

Na de bevrijding zijn de loopgraven op de meeste plaatsen dichtgegooid. Het gedeeltelijk uitgraven ervan wat recentelijk is gebeurd maakt deel uit van de Grebbelinieprojecten om de Grebbelinie en diens functie meer zichtbaar te maken. Waar en hoe er in Leusden is gevochten is te zien in de Museumbunker, ook één van de Grebbelinieprojecten.

Wandelaars zijn niet tevreden over de ingreep. De loopgraven zijn te smal om elkaar te passeren en er blijft water instaan. Inmiddels is er een gesprek op locatie geweest met de wethouder en de betreffende beleidsambtenaar. Ik hoop dat dit zijn vruchten heeft afgeworpen. Ik hoop dan ook dat er binnenkort geen actiecomité meer nodig is. Een deel van de uitgegraven loopgraven wordt weer dichtgemaakt. Wellicht dat de overgebleven verbrede en droge loopgraven bijdragen aan een avontuurlijke beleving van natuur en cultuurhistorie.

Dankzij de vele Grebbelinieprojecten, zoals deze en ook de zandzakkenmuren, het project Asschatterkeerkade, de QR routes en de Museumbunker komt in Leusden de Grebbelinie steeds meer boven water!

José Huurdeman