Nieuwe monumenten in Leusden

LEUSDEN In de gemeente Leusden zijn er met instemming van de eigenaren in één keer elf nieuwe gemeentelijke monumenten bijgekomen. Het gaat om de volgende adressen: Hamersveldseweg 13, 28, 30, 43, 77 en 134-134a; Hessenweg 134-136 en 311; Stoutenburgerlaan 1-1a; 't Laantje 5 en Treekerweg 5.

In 2007 zijn er al vier monumenten aangewezen en in 2014 is gestart met een nieuwe ronde. Na gesprekken met inwoners zijn elf panden nu aangewezen als gemeentelijk monument. Nadere afspraken daarover zijn vastgelegd in maatwerkafspraken, de standaardafspraken staan in onze Erfgoedverordening. Daarnaast gaat het college in overleg met de landgoederen De Boom en Den Treek-Henschoten over een convenant over de bescherming van negen objecten die zich op één van beide landgoederen bevinden. Daarmee is in principe voor twintig monumenten een bescherming afgesproken.

In het eerste kwartaal van 2016 worden gesprekken met de eigenaren van overige panden gevoerd. Als zij ook met aanwijzing kunnen instemmen, zal het college daarna de aanwijzingsprocedure voor die objecten opstarten.

De panden die nu zijn aangewezen, zijn vooral boerderijen die geen agrarische functie meer hebben. Het stalgedeelte is bijvoorbeeld al eerder verbouwd tot woongedeelte, maar de gevels hebben vaak wel de oorspronkelijke indeling behouden. Een veel gekozen aanpassing is het vullen van de opening van een zijdeur met glas, zodat de voormalige stal meer daglicht binnenkrijgt. De boerderij aan Hamersveldseweg 77 is daarentegen al lange tijd leeszaal van de bibliotheek.

Bijzonder in Leusden is dat er zowel langsboerderijen zijn, zoals aan de Hamersveldseweg 77, maar ook T-huisvormen zoals aan de Hamersveldseweg 13. Deze dwarsgeplaatste woningen werden vroeger zo chic mogelijk aangekleed met bijzonder metselwerk, grote ramen, een extra halve verdieping en grijze dakpannen in plaats van het gewone riet. Langsboerderijen namen dat gebruik later over, omdat het ook brandveiliger bleek te zijn. Van beide typen zijn voorbeelden nu monument geworden. Zo blijft de Leusdense geschiedenis behouden.