• Diedeke van Wijk (l), Serina Geurtsen en Marjolein Hanse begeleiden Vallen Verleden Tijd

    Mariska Stehouwer
  • Eén van de foto's die geplaatst werd in de fotoserie over de Leusdense valpreventie in the NYT

    Jasper Juinen - NRC/NYT

'Deze kans komt maar één keer voorbij'

LEUSDEN Diedeke van Wijk, Serina Geurtsen en Marjolein Hanse zijn de drie geriatriefysiotherapeuten van WIJKfysio die samen met hun Leusdense cursisten begin januari met een fotoreportage over hun cursus valpreventie Vallen Verleden Tijd in de New York Times stonden. Waarom had de NYT interesse in een Nederlandse cursus valpreventie?

Mariska Stehouwer

WIJKfysio en WIJKergo zijn gevestigd aan de Rozengaarde 22b in Leusden en de Kersentuin 35 in Woudenberg. Behalve hun specialisatie op geriatrisch vlak is het drietal ook ervaren met patiënten die een meervoudige hulpvraag hebben. Naast het bieden van fysiotherapie fungeren zij ook als een expertisecentrum.

VALPREVENTIE Van Wijk zit in een pilot over een op te zetten valpreventieprotocol voor de gemeente Leusden waarbij wordt uitgegaan van een leeftijd van 75+ als het over ouderen gaat. Geurtsen geeft aan dat leeftijd betrekkelijk is: ,,Je kalenderleeftijd zegt lang niet alles. Genen en wat er al voorbij is gekomen op gezondheidsvlak spelen een grote rol. Vanuit de geriatrie bekijken we meer het totale plaatje en behandelen functioneel, dus dat wat je dagelijks nodig hebt en gebruikt."

Geurtsen was één van de eersten die de cursus 'Vallen Verleden Tijd' volgde van de Sint Maartenskliniek in Nijmegen. Van Wijk volgde eveneens de cursus om trainers te trainen en toen zij haar eigen fysiotherapie praktijk startte, wilde ze het accent op geriatrie en valpreventie leggen.

Het CBS, Centraal Bureau voor de Statistiek, publiceerde in oktober nieuwe cijfers over valincidenten bij ouderen. Met deze nieuwe gegevens wilde het NRC een artikel maken over valpreventie in Nederland.

UNIEKE KANS Onder andere WIJKfysio werd benaderd met de vraag om mee te werken aan een artikel. Van Wijk: ,,We moesten op heel korte termijn een extra cursus organiseren met nieuwe en oude deelnemers. Bij de trainingen waren de correspondent en fotograaf van het NRC aanwezig. Naar aanleiding van dit artikel zocht de fotograaf, Jasper Juinen, contact met de New York Times met de vraag of hij een fotoreportage mocht maken over valpreventie in Nederland want dat kennen ze in Amerika helemaal niet." Uiteindelijk resulteerde dat in een uitgebreide fotoserie met een verslag van hun correspondent in de New York Times van 2 januari. ,,Deze kans komt maar één keer voorbij."

VERTROUWEN Uit onderzoek blijkt dat spierkracht, evenwicht en reactievermogen de risicofactoren zijn. Deze factoren zijn goed te beïnvloeden, daar is de cursus 'Vallen Verleden Tijd' dan ook op gebaseerd. Door dit oefenprogramma te volgen verminderen de valincidenten en de blessures door het vallen met 46 procent. ,,Behalve deze cijfers merken wij dat de cursisten meer vertrouwen bij hun dagelijkse activiteiten hebben," geven de fysiotherapeuten aan.

Voor hen zijn het intensieve trainingen. Waar de ene cursist angstig is en aanmoediging nodig heeft, is de andere cursist juist overmoedig. ,,De deelnemers worden geconfronteerd met hun eigen lijf en kunnen. De motoriek van de ouder wordende mens is ook anders maar als je daar niet op gewezen wordt dan weet je dat niet." Eigenlijk moet je leren om goed ouder te worden.

,,Met onze kennis en kunde proberen wij handige tips mee te geven. Waarom zou je nog op één been willen staan om je aan te kleden terwijl het veel makkelijker en veiliger is om je zittend aan te kleden."

EIGENWIJSHEID Bij het ouder worden komt er vaak ook een eigenwijsheid om de hoek kijken omdat je je autonomie wilt bewaren. ,,Niet doen," geven ze alle drie aan: ,,Dat de deelnemers leren wat de risico's zijn en deze kunnen inschatten is waardevol. Deelnemers zijn veel bewuster van hun omgeving en aan het einde van de cursus gaan ze allemaal makkelijker het loopparcours over. Het gegeven dat ze weten wat ze kunnen doen als ze gevallen zijn geeft ze een bepaalde rust en vertrouwen. Hun valangst is duidelijk afgenomen."

DRIE MANIEREN WIJKfysio biedt drie verschillende manieren van valpreventie aan; individuele valpreventie, het thuisoefenprogramma Otago en de groepscursus 'Vallen Verleden Tijd'. Bij de groepscursus wordt er in een groep van maximaal tien personen twee maal per week training gevolgd voor een periode van vijf weken. De groep wordt dan ondersteund door twee fysiotherapeuten en een buurtsportcoach. Vijf lessen gaan over een loopparcours en bevatten 'struikelmomenten' waar je dagelijks mee geconfronteerd kan worden en de andere lessen gaan over de techniek van het vallen, je eigen coördinatie in de ruimte en bewegen door middel van sport en spel. De volgende cursus 'Vallen Verleden Tijd' start in de eerste week van maart.

Meer informatie is te vinden op www.wijkfysio.nl. Tevens kan men binnenlopen op dinsdagen tussen 12.00 en 12.30 bij de Rozengaarde 22b bij het gratis inloopspreekuur.